<title_newspaper="Przekrj"> 
<title_article="O falach"> 
<author_1=In. Marian Czermer>
<author_2=>
<language=pl> 
<style=press> 
<year="1954">
<month="7">
<date=1954-07-18>
<period=w> 
<status=1_obieg>
<support=paper>
Niezwyke zupenie s te dnie spdzone nad morzem, kiedy lustro wody nie jest pokryte nawet drobnymi zmarszczkami. Zwykle s fale, nawet w spokojne, bezwietrzne dni. Mona wtedy atwo zaobserwowa fal martw  nastpstwo wiatru, ktry ju przeszed. Ale moe by to te zwiastunka nadchodzcego wiatru.
Owe grone fale powoduj chorob morsk. W tradycji eglarskiej istniej rozmaite leki, w praktyce nie dajce jednak adnego rezultatu. Przeprowadzone jednak ostatnio eksperymenty, wykryy nowy rodek Hyoscine, ktrego zaycie (1/100 grama) zapobiega podobno tej chorobie.
Fala morska sprawiaa wiele trudnoci budowniczym dawnych portw. Pierwsze dzieo traktujce o teorii fali ukazao si bowiem dopiero w ubiegym stuleciu. Autor jego  profesor uniwersytetu w Pradze, Gerstner  wysun propozycj budowy obiektw portowych wysunitych dalej w morze. I od tego czasu rozpoczynaj si wielkie budowy portw na elazo - betonowych ldach. Nie obyo si to jednak bez poraek. Wydarzenia te ukazay wprost fantastyczn si fali. Tak 2 lutego 1934 szalejca fala cakowicie zniosa 400-metrowy odcinek falochronu w porcie algierskim. Bloki falochronu o wadze 400 ton znaleziono nastpnie drog wierce i bada elektrycznych w odlegoci 50 m od miejsca ich pierwotnego pooenia na gbokoci 10 m pod dnem morza. Fale sztormu, ktre zniosy falochron  wytworzy huragan w innym miejscu Morza rdziemnego i podchodziy one do portu przy zupenym braku wiatru. I to jest wanie owa czsto spotykana nad morzem fala martwa.
Jak opanowa szalejcy ywio morski? Ju Arystoteles, Pliniusz i Plutarch zalecali wygadza fale morskie przez wylanie na powierzchni oliwy. Ten prosty sposb w niejednym wypadku przyczyni si do ocalenia mniejszych statkw. Olej bowiem rzeczywicie uspokaja fal: rozpywajc si z zadziwiajc szybkoci, pokrywa wyjtkowo cienk warstw stosunkowo du powierzchni wody.
</support> 
</status> 
</period> 
</date> 
</month> 
</year> 
</style> 
</language>
</author_2> 
</author_1> 
</title_article> 
</title_newspaper>
